دکتر نسرین شهبازیان
لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی که به جراحی سوراخ کلید نیز معروف است یک تکنیک جراحی است که شامل ایجاد برش‌های کوچک در شکم برای وارد کردن یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر با نور و دوربین است که به آن لاپاراسکوپ می‌گویند. این وسیله به جراحان اجازه می ­دهد تا داخل حفره شکم یا لگن را مشاهده کنند و بدون نیاز به برش بزرگ­تر، عمل­ های جراحی مختلفی را انجام دهند.

عمل لاپاراسکوپی

برای لاپاراسکوپی، جراح با ایجاد یک برش کوچک، معمولاً کمتر از نیم سانتی‌متر، در نزدیکی ناف عمل را آغاز می‌کند. جراح از طریق این برش، لوله باریک مجهز به دوربین، معروف به لاپاراسکوپ را وارد بدن می ­کند. دوربین لاپاراسکوپ تصاویری را از ساختارهای داخلی می­ گیرد و آن­ها را به یک مانیتور ویدئویی ارسال می­ کند و به جراح دیدی واقعی از داخل بدن ارائه می­ دهد. این تکنیک امکان تجسم را در طول عمل جراحی برای پزشک فراهم می­ آورد.

کاربرد­های لاپاراسکوپی برای مشکلات زنان

لاپاراسکوپی یک تکنیک جراحی همه­ کاره با طیف گسترده­ای از کاربردها در تخصص­ های مختلف پزشکی است. این عمل کاربردهای مختلفی در سلامت زنان برای اهداف تشخیصی و درمانی دارد. در اینجا برخی از کاربردهای آن در موارد زنان آورده شده است:

تشخیص و درمان آندومتریوز

لاپاراسکوپی اغلب برای تشخیص و درمان آندومتریوز استفاده می ­شود، وضعیتی که در آن بافتی مشابه پوشش داخلی رحم در خارج از حفره رحم رشد می کند. لاپاراسکوپ به جراحان اجازه می­ دهد تا ایمپلنت های آندومتر را تجسم و برداشته و علائمی مانند درد لگن و ناباروری را تسکین دهند.

بیماری التهابی لگن (PID)

در موارد بیماری التهابی لگن، از لاپاراسکوپی برای تشخیص و درمان عفونت های موثر بر اندام ­های تولید مثل استفاده می­ شود. ماهیت کم تهاجمی این روش زمان بهبودی را در مقایسه با جراحی باز سنتی کاهش می­ دهد.

کیست و تومور تخمدان

لاپاراسکوپی در ارزیابی و مدیریت کیست ها و تومورهای تخمدان مفید است. جراحان می ­توانند از این تکنیک برای برداشتن کیست ها، انجام بیوپسی یا برداشتن تومورها با حداقل تاثیر بر بافت­ های اطراف استفاده کنند.

بستن لوله ها برای عقیم ­سازی زنان

به عنوان یک روش پیشگیری دائمی از بارداری، از این عمل برای بستن لوله­ ها استفاده می­ شود. این روش شامل مسدودکردن یا مهروموم‌کردن لوله­ های فالوپ برای جلوگیری از عبور تخمک و اسپرم است که به‌طور موثر از بارداری جلوگیری می ­کند.

مدیریت حاملگی خارج از رحم

لاپاراسکوپی در تشخیص و مدیریت حاملگی­ های خارج از رحم که در آن تخمک بارورشده در خارج از رحم کاشته می ­شود، بسیار مهم است. جراحان می­ توانند از این روش برای برداشتن حاملگی خارج از رحم و رفع هرگونه آسیب به لوله­ های فالوپ استفاده کنند.

برداشتن فیبروم

زنان مبتلا به فیبروم رحم ممکن است از روش‌های لاپاراسکوپی برای برداشتن یا درمان این توده‌های غیر سرطانی بهره ببرند. این روش در مقایسه با جراحی باز سنتی، جای زخم، دوره نقاهت کوتاه‌تر و درد پس‌از عمل را کاهش می‌دهد.

هیسترکتومی

برخی از هیسترکتومی ­ها (عمل برداشتن رحم) با استفاده از لاپاراسکوپی قابل انجام است. این روش منجر به برش‌های کوچک‌تر، جای زخم کمتر و زمان بهبودی سریع‌تر نسبت به روش‌های هیسترکتومی باز سنتی می‌شود.

لاپاراسکوپی

مزایای عمل جراحی لاپاراسکوپی

این روش مزایای مختلفی نسبت به جراحی باز سنتی دارد و این مزایا به بهبود نتایج بیمارکمک می­کنند. برخی از مزایای کلیدی لاپاراسکوپی عبارتند از:

برش­ های کوچک‌تر و کاهش جای زخم

جراحی های لاپاراسکوپی در مقایسه با جراحی ­های باز شامل برش­ های کوچک­تری است که معمولاً بین 0.5 تا 1.5 سانتی­ متر هستند. این منجر به ایجاد زخم کمتر و کاهش ترومای بافتی می ­شود.

بهبودی سریع­تر

بیماران اغلب پس‌از جراحی لاپاراسکوپی زمان بهبودی سریع‌تری را در مقایسه با جراحی باز تجربه می‌کنند. کاهش ضربه به بافت ­ها باعث درد کم­تر بعد از عمل و بازگشت سریع­تر به فعالیت­ های عادی می­ شود. بیماران معمولاً می­ توانند فعالیت ­های عادی خود را پس‌از این نوع جراحی نسبت به عمل باز، زودتر از سر بگیرند و این نوع از جراحی بازگشت سریع­تر به زندگی عادی را تسهیل می ­کند.

اقامت کوتاه­ تر در بیمارستان

بسیاری از جراحی­ های لاپاراسکوپی را می­ توان به‌صورت سرپایی یا کوتاه مدت انجام داد که نیاز به بستری طولانی مدت و هزینه­ های مراقبت ­های بهداشتی مرتبط را کاهش می­ دهد.

ازدست‌دادن خون کمتر

تکنیک‌های لاپاراسکوپی با کاهش ازدست‌دادن خون در طول جراحی همراه است که به نتایج بهتر بیمار و احتمال کمتر نیاز به انتقال خون کمک می‌کند.

میزان کم­تر عفونت

ماهیت عمل لاپاراسکوپی، قرارگرفتن اندام­های داخلی در معرض آلودگی ­های خارجی را کاهش می ­دهد و در پیرو آن، خطر عفونت ­های بعد از عمل را نیز کاهش می ­دهد.

کاهش درد

بیماران اغلب با لاپاراسکوپی درد کمتری بعد از عمل را تجربه می­ کنند که دلیل آن برش­ های کوچک­تر و کاهش دستکاری بافت است.

این مزایا در مجموع به پذیرش گسترده لاپاراسکوپی در تخصص­ های مختلف پزشکی کمک می­ کند و گزینه ­های جراحی کارآمدتری را برای بیماران فراهم می­ کند.

لاپاراسکوپی

خطرات و عوارض عمل لاپاراسکوپی

درحالی‌که لاپاراسکوپی به‌طور کلی یک تکنیک جراحی ایمن و موثر در نظر گرفته می­شود، مانند هر روش پزشکی، خطرات ذاتی خود را به همراه دارد. آگاهی بیماران از این خطرات احتمالی قبل از انجام عمل جراحی لاپاراسکوپی برای بیماران ضروری است. خطرات رایج مرتبط با لاپاراسکوپی عبارتند از:

عفونت

مانند باقی جراحی‌ها خطر عفونت در محل برش یا داخل حفره شکمی هر چند کم ولی همچنان وجود دارد. رعایت دقیق تکنیک ­های استریل در حین جراحی به به حداقل رساندن این خطر کمک می­کند.

خون‌ریزی

اگرچه لاپاراسکوپی معمولاً ازدست‌دادن خون کمتری نسبت به جراحی باز دارد، اما هنوز خطر خونریزی در طول عمل وجود دارد.

آسیب عضو یا رگ

احتمال آسیب تصادفی به اندام­ های داخلی یا رگ­های خونی در حین جاگذاری دستگاه یا دستکاری ابزار وجود دارد که البته جراحان برای جلوگیری از چنین صدماتی احتیاط می ­کنند.

عوارض بیهوشی

واکنش­های نامطلوب نسبت به بیهوشی، اگرچه نادر است؛ اما ممکن است رخ دهند. بیماران قبل از جراحی به‌طور کامل مورد ارزیابی قرار می­ گیرند تا این خطرات به حداقل برسد.

تشکیل لخته خون

دوره ­های طولانی بی‌حرکتی در طول جراحی می­تواند خطر تشکیل لخته خون (ترومبوز ورید عمقی) را افزایش دهد. اقداماتی مانند جوراب­ های فشاری و تحرک اولیه به کاهش این خطر کمک می­ کنند.

نتیجه­ گیری

عمل لاپاراسکوپی که یک پیشرفت در تکنیک­ های جراحی به‌شمار می ­رود، به بیماران یک تجربه دگرگون‌کننده ارائه می­ دهد. این عمل با کمترین برش و استفاده از ابزار تخصصی، بهبودی سریع‌تر، کاهش جای زخم و خطر کمتر عوارض را در مقایسه با روش‌های سنتی تضمین می‌کند و تطبیق‌پذیری آن حوزه­های پزشکی متنوعی را از جراحی ­های معمولی گرفته تا جراحی­ های پیچیده شامل می ­شود. این راهکار درصورت صلاح‌دید پزشک در درمان بیماری کمک‌کننده خواهد بود.

سوالات متداول

عمل لاپاراسکوپی چگونه انجام می‌شود؟

در طول عمل لاپاراسکوپی، برش­ های کوچکی ایجاد می ­شوند که از طریق آن لاپاراسکوپ و سایر ابزارهای تخصصی وارد می­ شوند. جراح اندام ­های داخلی را روی مانیتور مشاهده می­ کند و اقدامات لازم را انجام می­ دهد.

آیا لاپاراسکوپی یک عمل بی خطر است؟

به‌طور کلی، یک عمل ایمن در نظر گرفته می ­شود؛ اما مانند هر روش جراحی، خطراتی مانند عفونت، خونریزی یا آسیب به اندام­ های اطراف را دارد. بااین­‌حال، خطرات معمولا در مقایسه با جراحی باز کمتر است.

بهبودی پس‌از لاپاراسکوپی چقدر طول می­کشد؟

زمان بهبودی بسته به بیماری­های خاص و عوامل فردی متفاوت است. به‌طور کلی، بیماران می ­توانند در عرض چند روز تا چند هفته به فعالیت ­های عادی خود بازگردند.

منابع:

https://www.healthline.com/health/laparoscopy
https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/4819-laparoscopy
https://www.hopkinsmedicine.org/health/treatment-tests-and-therapies/laparoscopy

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *