دکتر نسرین شهبازیان
فیبروم رحم

بیماری که عمدتا خوش‌خیم است ولی بسیار شایع! بیماری فیبروم رحم، مشکلی که بسیاری از زنان را در طول دوره‌ی باروری درگیر می‌کند، ولی در اکثر مواقع بیماری خوش‌خیم است که نیازی به درمان جدی ندارد. اما فیبروم رحم چیست؟ علائم و درمان آن چگونه است؟ در چه شرایطی نیاز به مراجعه به پزشک وجود دارد و از همه مهم‌تر وجود چه علائمی در بیمار باید جدی گرفته شوند. در ادامه این مطلب با ما همراه باشید تا از این بیماری شایع پرده برداریم.

فیبروم رحم چیست؟

رحم عضو مهمی در بدن خانم‌ها است، که مسئولیت‌های متفاوتی از تنظیم هورمون تا میزبانی از جنین را برعهده دارد. این عضو گلابی‌شکل وارونه در لگن، که به اندازه یک لیمو است، بخش اصلی دستگاه تناسلی زنان محسوب می‌شود.

فیبروم رحم که به آن لیومیوم هم گفته می‌شود، بافتی است که از جنس ماهیچه یا دیواره رحم تشکیل می‌شود و می‌تواند به دو شکل خوشه‌ای یا گره‌ای باشد. اندازه این خوشه‌های فیبروم از یک میلی‌متر تا 20 سانتی‌متر متغیر هستند. البته ممکن است بعضی از فیبروم‌ها اندازه‌ای مانند یک هندوانه نیز داشته باشند. توده فیبروم می‌تواند در جاهای متفاوتی رشد کند، مثلا داخل دیواره رحم، داخل خود رحم یا حتی سطح بیرونی این اندام می‌توانند بستری برای رشد فیبروم باشند. به‌علاوه این فیبروم‌ها از نظر تعداد نیز متفاوت هستند. در ابتدای مطلب خاطر نشان کردیم که فیبروم رحم عمدتا در طول دوره باروری شایع است اما دلیلش چیست؟

هورمون استروژن محرک رشد فیبروم رحمی است، لذا از آن‌جایی‌ که این هورمون در دوره باروری بیشتر ترشح می‌شود، فیبروم رحمی در این دوران شایع‌تر است. حالا که با بخش اول سوال فیبروم رحم چیست؟ علائم و درمان آشنا شده‌اید، وقت آن است برای تکمیل قسمت اول همین پرسش انواع فیبروم رحم را بررسی کنیم.

انواع فیبروم رحم

برای شناخت انواع فیبروم رحم، ابتدا باید بدانیم خود رحم از چه بخش‌هایی تشکیل شده است. اندام رحم شامل سه قسمت هستند:

  • بخش خارجی
  • بخش ماهیچه‌ای
  • بخش داخلی یا موکوزی

بر اساس همین بخش‌ها، فیبروم رحم انواع متفاوتی دارد:

  • فیبروم میانی: این نوع فیبروم رحم که متداول‌ترین نوع این مشکل نیز هست، در دیواره‌ی عضله رحم ایجاد می‌شود.
  • فیبروم خارجی: این نوع فیبروم که روی سطح رحم تشکیل می‌شود، چون توسط لایه‌ای محدود نخواهد شد، لذا می‌تواند اندازه بزرگی داشته باشد و همین امر منجر به ایجاد ظاهر برآمده و درد می‌شود.
  • فیبروم ساب موکوزال: این نوع فیبروم در زیر پوشش موکوزی داخل رحم ایجاد می‌شود. توده‌های این ناحیه با فشار بر ناحیه موکوزی منجر به تحریک ترشحات بدبو می‌شوند و درد بیشتری را ایجاد می‌کنند.
  • فیبروم ساب سروزال: این نوع فیبروم در بافت سروزی تشکیل می‌شود. این توده‌ها عمدتا به دلیل نزدیکی به سطح خارجی می‌توانند رشد کنند.
  • فیبروم دهانه رحم: این نوع فیبروم که در دهانه رحم ایجاد می‌شود، منجر به درد هنگام رابطه جنسی خواهد شد.
فیبروم رحم

علائم فیبروم رحم

در پاسخ به بخش دوم سوال فیبروم رحم چیست؟ علائم و درمان آن، در این بخش علائم این بیماری را بررسی خواهیم کرد. علائم آن به تعداد و مکان تومورها و همچنین اندازه آن‌ها بستگی دارد. اگر تومور شما کوچک باشد یا در حال یائسگی باشید، ممکن است هیچ علامتی را تجربه نکنید. با کاهش سطح استروژن و پروژسترون در دوران یائسگی، فیبروم ممکن است کوچک شود. بااین‌حال علائم فیبروم رحم می‌تواند شامل این موارد باشد:

  • خونریزی شدید پریود یا خونریزی بین دوره‌های قاعدگی با لخته‌شدن خون
  • درد در لگن یا کمر
  • درد زیر شکم
  • دردناک بودن قاعدگی
  • تکرر ادرار
  • درد هنگام رابطه جنسی
  • پریودهای طولانی‌تر از معمول
  • احساس فشار یا پری در زیر شکم
  • تورم یا بزرگ‌شدن شکم
  • احساس ناراحتی در رکتوم (راست روده)

هرچند فیبروم رحم عمدتاً خوش‌خیم است و به‌ندرت به سرطان تبدیل می‌شود، اما آن‌چه باعث تفاوت در علائم می‌شود نوع توده و البته اندازه آن است. پس اگر اندازه فیبروم رحم بزرگ باشد، همین علائم را به صورت شدیدتر تجربه خواهید کرد. نکته‌ای که در مورد علائم فیبروم رحم وجود دارد این است که این علائم می‌تواند با سایر بیماری‌های رحم ازجمله سرطان مشترک باشد، لذا بهتر است برای تشخیص از پزشک متخصص زنان کمک بگیرید.

درمان فیبروم رحم

فیبروم رحم عمدتا نیاز به مراحل پیچیده‌ی درمانی ندارد. اکثر فیبروم‌ها به قدری کوچک هستند که با گذشت زمان از بین می‌روند. بااین‌حال اگر نیاز به درمان وجود داشته باشد، پزشکان ابتدا درمان‌های دارویی را پیشنهاد می‌دهند.  این داروها با کنترل سطح هورمون، به کاهش اندازه فیبروم کمک می‌کنند.

یکی دیگر از راه‌های درمان فیبروم رحم استفاده از روش‌های غیر تهاجمی است. این روش‌ها می‌توانند از جراحی اولتراسوند یا ذوب و انجماد فیبروم متفاوت باشند. یکی دیگر از راه‌های درمان غیر تهاجمی، آمبولیزاسیون شریان رحمی است. در این روش با کمک تزریق ذرات ریز به داخل رحم، جریان خون فیبروم‌ها قطع می‌شود.

اما در نهایت راه جراحی، یک درمان قطعی برای فیبروم رحم است. در واقع اگر درمان‌های اولیه پاسخگو نباشند، پزشک جراحی با برش شکمی یا لاپاراسکوپی را انجام می‌دهد. اگر وضعیت رو به وخامت برود ممکن است هیسترکتومی یا عمل برداشتن رحم نیز جزء گزینه‌ها باشد.

نتیجه‌گیری

فیبروم رحم یکی از بیماری‌های شایع ولی نسبتا بی‌خطر است، بااین‌حال پیگیری آن و مراجعه به پزشک ضروری به‌نظر می‌رسد. از آن‌جایی ‌که این بیماری، علائم یکسانی با سایر بیماری‌های اندام رحم دارد لذا پزشک می‌تواند به کمک سونوگرافی، ام‌آر‌آی، هیسترسکوپی و لاپاراسکوپی این بیماری را تشخیص دهد. 

سوالات متداول

فیبروم رحم چیست؟

یک نوع توده خوش‌خیم در بافت عضلانی رحم است که عمدتاً در دوران باروری زنان رخ می‌دهد.

فیبروم رحم چه علائمی دارد؟

علائم ممکن است شامل خونریزی شدید پریود، درد در لگن و کمر، درد زیر شکم، دردناک بودن قاعدگی، تکرر ادرار، درد هنگام رابطه جنسی، پریودهای طولانی‌تر از معمول، احساس فشار یا پری در زیر شکم، تورم یا بزرگ‌شدن شکم و احساس ناراحتی در رکتوم (راست روده) باشد.

چه روش‌های درمانی برای فیبروم رحم وجود دارد؟

درمان فیبروم رحم شامل درمان‌های دارویی، روش‌های غیر تهاجمی مانند جراحی اولتراسوند یا ذوب و انجماد فیبروم، و آمبولیزاسیون شریان رحمی است. در صورت نیاز، جراحی با برش شکمی یا لاپاراسکوپی نیز ممکن است. همچنین شما می توانید برای درمان عفونت های زنان با خانم دکتر شهربازیان در ارتباط باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *